جریان‌شناسی سیاسی غدیر (کتاب)
.jpg)
«جریان‌شناسی سیاسی غدیر» (با عنوان فرعی «از غدیر تا غیبت») اثر سیدروح‌الله حسینی دارگانی، پژوهشی تاریخی–سیاسی است که سیر تحولات تشیع را از واقعه غدیر تا عصر غیبت، با تکیه بر استراتژی‌های سیاسی هر یک از ائمه علیهم السلام، بررسی می‌کند. این کتاب در پنج فصل به حوادث کلیدی مانند سقیفه، صلح امام حسن علیه السلام، عاشورا و نقش ائمه در دوران غیبت می‌پردازد.
نویسنده
سیدروح‌الله حسینی دارگانی، رشته تحصیلی دانشگاهی‌شان حقوق بوده، اما مطالعات و گرایش شخصی‌شان به سمت فلسفه، به ویژه آثار ملاصدرا، سوق پیدا کرده است.
تألیفات
فهرست بعضی از آثار ایشان:
- از غدیر تا غیبت
- خاکریزهای بی‌صدا
- دایره دف
- در باغ ثانیه‌ها
- کلاه سربازی، دندان‌های اجاره‌ای، کفش بچه، زولا و باقی قضایا
- باغ ملی؛ هشت روایت از بازگشت آزادگان
- آقای کریمیای ایران بخوان
محتوای کتاب
کتاب «جریان‌شناسی سیاسی غدیر» در پنج فصل تنظیم شده است که هر یک به دوره‌ای از تاریخ تشیع اختصاص دارد:
- فصل اول: «مختصات غدیر» – به حضور، غیبت و ظهور امام معصوم می‌پردازد و روند خاموشی شیعه پس از قرن چهارم هجری را بررسی می‌کند. نویسنده در این بخش، نقش علمای شیعه و حاکمان آل بویه را در شکل‌گیری فقه سیاسی و حکومتی شیعه، با اشاره به کتاب‌هایی چون «من لا یحضره الفقیه»، «اصول کافی» و «تهذیب» مورد توجه قرار داده است.
- فصل دوم: «امام علی علیه السلام و سقیفه» – به بررسی وقایع پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وآله و انحراف از مسیر غدیر می‌پردازد.
- فصل سوم: «امام حسن علیه السلام و صلح» – استراتژی صلح‌آمیز امام حسن علیه السلام در برابر معاویه را تحلیل می‌کند.
- فصل چهارم: «امام حسین علیه السلام و عاشورا» – این فصل به قیام عاشورا و تأثیر فراگیر آن بر قیام‌های بعدی همچون قیام‌های حسنیان، عباسیان و زیدیه می‌پردازد. نویسنده معتقد است که قیام امام حسین علیه السلام با «نه گفتن به شرایط موجود»، مرزهای تاریخی و جغرافیایی را درنوردید و الگویی برای مبارزه با حکومت‌های ظالم شد.
- فصل پنجم: «امام سجاد علیه السلام تا امام زمان علیه السلام» – در این فصل، استراتژی هر یک از ائمه علیهم السلام پس از عاشورا تبیین می‌شود:
- امام سجاد علیه السلام: رویکرد دعا و ادبیات، همراه با سیاست عدم تنش و سازش.
- امام باقر علیه السلام و امام صادق علیه السلام: بهره‌گیری از تنش‌های امویان و عباسیان برای گسترش فعالیت‌های علمی.
- امام کاظم علیه السلام: پاسداری از دستاوردهای پیشین با سیاست عدم سازش.
- امام رضا علیه السلام: تقویت تشیع با پذیرش ولایت‌عهدی.
- ائمه بعدی: فعالیت برای تحقق اهداف شیعه و فراهم‌سازی زمینه غیبت.
نویسنده در مقدمه، بر اهمیت درس‌گرفتن از تاریخ تأکید کرده و معتقد است که اگر مسلمانان صدر اسلام از پتانسیل تاریخی امروز برخوردار بودند، تاریخ به گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد. او این پتانسیل را «برگ برنده» ملت امروز در مسیر اهدافشان می‌داند.