شادکردن مؤمنان
شاد کردن مؤمن یعنی وارد کردن شادی و خوشحالی به قلب برادر دینی با برآوردن حاجت، رفع گرفتاری، یا هدیه و خوشرویی. این عمل محبوبترین عبادت نزد خداوند است که پاداش آن شادمانی در قیامت و تاجی از نور در بهشت میباشد. حتی تبسم در برابر مؤمن یک حسنه و دیدار او بدون نیاز، سبب نوشته شدن نام انسان به عنوان «زائر خدا» میشود.[۱]
جایگاه و پاداش شاد کردن مؤمن
روایات متعددی از معصومان علیهمالسلام بر این امر تأکید کردهاند:
- امام باقر علیه السلام فرمودند: «خداوند به چیزی محبوبتر از شاد کردن مؤمن عبادت نشده است».[۲]
- رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «هر کس مؤمنی را شاد کند، مرا شاد کرده است و هر کس مرا شاد کند، خدا را شاد کرده است».[۳]
- از امام کاظم علیه السلام روایت شده: «هر کس مؤمنی را شادمان سازد، روز قیامت خداوند متعال دل او را شادمان خواهد ساخت».[۴]
- امام رضا علیه السلام در اهمیت این عمل فرمود: «هیچ عملی نزد خداوند محبوبتر از شاد کردن مؤمن نیست».[۵]
- امام صادق علیه السلام فرمود: «پاداش کسی که در این دنیا برادر مؤمنش را شاد کند، این است که در آخرت، خداوند متعال تاجی از نور بر سر او میگذارد و همسر او را از حورالعین قرار میدهد».[۶]
- رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «خانهای در بهشت است که «دارُ الفَرَح» نامیده میشود. جز کسی که کودکان را شاد کرده باشد، وارد آن نمیگردد».[۷]
مصادیق و راههای شاد کردن مؤمن
شاد کردن مؤمن تنها با یک روش خاص حاصل نمیشود، بلکه در روایات به راههای متعددی اشاره شده است:
- تبسم و خوشرویی: امام باقر علیه السلام فرمودند: «تبسم مرد در برابر برادر مؤمنش یک حسنه است».[۸]
- هدیه دادن: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «به یکدیگر هدیه دهید تا با هم دوست شوید، زیرا هدیه کینهها را از بین میبرد».[۹]
- دیدار و سرکشی: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «هر کس برادر مؤمنش را به منزلش زیارت کند، بدون آنکه نیازی داشته باشد، به عنوان زائر خدا نوشته میشود».[۱۰]
- مزاح شایسته: امام صادق علیه السلام فرمودند: «شوخی و مزاح با برادر مؤمن، شادی را وارد دل او میکند».[۱۱]
همانطور که قرآن کریم میفرماید:
قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِکَ فَلْیَفْرَحُوا هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ
؛ بگو: به فضل و رحمت خداست که مؤمنان باید شاد شوند و این از هر آنچه جمع میکنند بهتر است.[۱۲]
پس شاد کردن مؤمن یک عبادت و خیر بزرگ است. تلاش برای برآوردن نیازهای مادی و معنوی برادران دینی، انسان را به قرب الهی نزدیک و پاداش عظیم اخروی را نصیب او میکند.
شاد نمودن مؤمنین در عید غدیر خم
از نامهای روز غدیر «يوم السرور» است.[۱۳] ایجاد فرح و سرور در برادر دینی ثواب بسیار دارد و وسعت روزی میآورد، و اثرات اخروی نیز دارد؛ مثل اینکه قبر او یکی از روضههای بهشت قرار میگیرد.
اسباب شادی بسیار است؛ مثل هدیه دادن، مشکلات شخصی را بر طرف کردن، مهمانی کردن، اشعار در مدح و منقبت اهلبیت علیهم السلام قرائت کردن و سرودن، و ذکر قضایایی که واقعیت است و دیگران را در وقت شنیدن به فرح و سرور میکشاند. در روایت وارد شده که این روز روز نفی غمهاست، و مهربانی کردن رحمت الهی را به دنبال دارد. البته شاد کردن مؤمنان بر خلاف آنچه تصور میکنند به معنای خنداندن به وسیله دلقکبازی و… نیست. بلکه شاد کردن آنان با احسان و نیکی کردن و اعانت بر حفظ آبروی ایشان است.
- حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وآله فرموده است: «من سرّ مؤمناً فقد سرّنى، و من سرّنى فقد سرّ اللَّه»:[۱۴]هر کس مؤمنی را شاد کند مرا شاد کرده، و هر کس مرا شاد کند خدا را شاد کرده است.
- حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام در خطبه مربوط به شأن روز غدیر فرموده است: «و من اسعف اخاه مبتدئاً و برّه راغباً فله كأجر من صام هذا اليوم و قام ليلته»:[۱۵]هر کس در این روز در یاری کردن برادرانش پیشدستی کند و با میل به او نیکی کند، ثواب کسی را دارد که این روز را روزه داشته و شبش را به نماز ایستاده باشد.
- همچنین امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «اظهروا البشر فيما بينكم، و السرور فى ملاقاتكم»:[۱۶] خوشرو باشید، و در ملاقات با یکدیگر شادی کنید.
- حضرت امام رضاعلیه السلام در آداب این روز فرموده است: «فأفضِل على اخوانك فى هذا اليوم و سرّ فيه كل مؤمن و مؤمنة»:[۱۷]در این روز به برادرانت خوبی کن، و هر زن و مرد مؤمنی را شاد گردان.
- «عن احمد بن محمد بن ابى نصر، قال: كنّا عند الرضاعليه السلام و المجلس غاصّ باهله. فتذاكروها يوم الغدير. فقال الرضاعليه السلام: سر فيه كلّ مؤمن و مؤمنة»:[۱۸] احمد بن محمد گفت: در مجلس حضرت رضاعلیه السلام بودیم در حالی که آن مجلس مملوّ از جمعیت بود، و درباره روز غدیر گفتگو میکردند. پس حضرت رضاعلیه السلام (به من) فرمود: در این روز هر مرد و زن مؤمنی را شاد کن.
- شیخ مفید در «مسارّ الشیعة» در مورد روز غدیر مینویسد:«ادخال السرور فيه على اهل الايمان يحطّ الاوزار»:[۱۹] شاد کردن مؤمنین در روز غدیر گناهان را میریزد.
پانویس
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ بحارالانوار، ج۷۴، ص ۳۲۳
- ↑ تحف العقول، ص ۴۱۲
- ↑ بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۳۵۲
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ اصول کافی،ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
- ↑ یونس، آیه ۵۸
- ↑ خطبه حضرت علی علیه السلام در روز غدیر. الاقبال: ص ۴۶۳.
- ↑ الکافی: ج ۲ ص ۱۸۸ ح ۱.
- ↑ وسائل الشیعة: ج ۷ ص ۳۲۷.
- ↑ بحار الانوار: ج ۹۷ ص ۱۱۷، به نقل از مصباح الزائر.
- ↑ التهذیب: ج ۶ ص ۲۴ ح ۲۴.
- ↑ بحار الانوار: ج ۳۷ ص ۱۷۰، به نقل از تفسیر فرات.
- ↑ مسارّ الشیعه: ص ۴۰.