حسّان بن ابراهیم عَنَزی (ابوهاشم)
حسان بن ابراهیم بن عبدالله عَنَزی، معروف به ابوهشام کرمانی، از راویان حدیث اهل کرمان و کوفه بود که در سال ۸۶ هجری متولد و حدود سال ۱۸۲ یا ۱۸۶ هجری قمری درگذشت؛ وی در منابع رجالی، صادق و ثقه اما دارای اشتباه در برخی روایات دانسته شده است.
جایگاه علمی
حسان بن ابراهیم بن عبدالله، مشهور به ابوهشام کرمانی، العنزی، القاضی، العبیدی و کوفی، از راویان معتبر حدیث اهل سنت در سده دوم هجری بود که در شهر کرمان سکونت داشت. وی در سال ۸۶ هجری قمری متولد شد و در سال ۱۸۲ یا ۱۸۶ هجری قمری درگذشت. حسان بن ابراهیم در طبقه هشتم راویان تقریب قرار داشته و بسیاری از علمای رجال درباره او اظهار نظر کرده‌اند.
ابن حجر وی را «صدوق یخطئ» دانسته، و ذهبی نیز او را «ثقه» نامیده اما به نقل از نسایی می‌گوید: «لیست بالقوی». ابو زرعه رازی نیز او را «لا بأس به» توصیف کرده.[۱] احمد بن حنبل ضمن تأیید وثاقت او، به برخی اشتباهات در روایاتش اشاره کرده است.[۲] ابن حبان نیز تصریح کرده: «ربما أخطأ»؛ یعنی گاهی مرتکب خطا می‌شد.[۳]
ابن عدی او را صادق دانسته اما معتقد است که اشتباه در کارهایش دیده می‌شود و عمدی در خطاهای او نیست.[۴] ذهبی، نسائی، ابن مدینی و یحیی بن معین همگی بر ثقه بودن او تأکید کرده‌اند، اما تأکید شده که قدرت روایی او در حد متوسط است و ممکن است اشتباه کند.[۵]
روایت حدیث غدیر[۶]
یکی از علما و بزرگان اهل سنت که حدیث غدیر را نقل کرده حسّان بن ابراهیم عَنَزی کرمانی، ابوهاشم (م ۱۸۶ ق) است.
حاکم نیشابوری در «المستدرک علی الصحیحین» حدیث غدیر را با نقل مختصر ماجرای غدیر از حسّان بن ابراهیم کرمانی نقل کرده است.[۷]
پانویس
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۱، ص۳۷۹؛ تهذیب الکمال، ج۶، ص۸؛ الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۳۸
- ↑ اکمال تهذیب الکمال، ج۴، ص۵۳
- ↑ الثقات، ج۶، ص۲۲۴
- ↑ کامل فی الضعفاء، ج۳، ص۲۵۳
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۱، ص۳۷۹؛ الکاشف، ج۲، ص۲۵۷؛ اکمال تهذیب الکمال، ج۴، ص۵۳
- ↑ چکیده عبقات الانوار (حدیث غدیر): ص ۲۱۱.
- ↑ المستدرک علی الصحیحین: ج ۳ ص ۱۰۹.