احمد بن عبدالرحمن فارسی (ابوبکر شیرازی)
احمد بن عبدالله شیرازی، ابوبکر احمد بن عبدالله بن عبدالرحمن بن احمد بن موسی فارسی شیرازی، محدث و دانشمند برجسته قرن چهارم و پنجم هجری، در شیراز متولد شد.
جایگاه علمی
احمد بن عبدالله شیرازی برای تکمیل تحصیلات خود به شهرهای مختلفی سفر کرد.
اهل سنت، شیرازی را فردی حافظ، محدثی مورد اعتماد و راستگو میدانستند. ذهبی[۱] و یافعی[۲]و سیوطی:[۳] او را توثیق کرده و بسیار ستودهاند. وی در اصفهان از ابوالقاسم طبرانی و طبقه اش، در بغداد از ابوالبحر بربهاری و طبقه او، در جرجان از عبدالله بن عدیّ، در نیشابور از محمد بن حسن سراج، در مرو از عبدالله بن عمر بن علک، در شهرهای ترک از سعید بن قاسم مطوعی، در بخارا از محمد بن محمد بن صابر، و در شهرهای بصره و واسط و شیراز و چند شهر دیگر از مشایخ آن شهرها حدیث شنیده، و محمد بن عیسی همدانی، ابومسلم بن عُروه، حمید بن مأمون، جعفر مستغفری و دیگران از او حدیث روایت کردهاند. شیرویه از ابوالفرج بجلی و جعفر مستغفری او را توثیق کرده و از او تعریف کردهاند.
او مدتی نیز در همدان زندگی کرد و به تدریس و نشر علم پرداخت. از جمله شاگردان شیرازی میتوان به محمد بن عیسی و حمید بن مأمون اشاره کرد. مهمترین اثر باقیمانده از او کتاب «الالقاب» است که در زمینه القاب و کنیههای افراد نگاشته شده است[۴]. احمد بن عبدالله شیرازی در سال ۴۰۷ هجری قمری (و به روایتی ۴۱۱ هجری قمری) در زادگاهش شیراز چشم از جهان فروبست.
روایتِ نزول آیه تبلیغ در غدیر[۵]
یکی از وجوه دلالت حدیث غدیر بر امامت امیرالمؤمنین علیه السلام نزول آیه «یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ…»[۶]است که از جمله مشهورترین آیات غدیر است.
در کنار شیعه، عده ای از بزرگان اهل سنت نیز نزول این آیه در غدیر را نقل کردهاند. از جمله احمد بن عبدالرحمن بن احمد بن محمد بن موسی فارسی، ابوبکر شیرازی (م ۴۰۷ یا ۴۱۱ ق) است: ابن شهرآشوب[۷]در کتابش «المناقب» و از او مجلسی در «بحار الانوار» نزول آیه تبلیغ را در غدیر خم از ابوبکر شیرازی در کتابش «ما نزل من القرآن فی علی علیه السلام» به اِسناد خود از ابنعباس روایت کرده است.[۸]
پانویس
- ↑ الشیرازی الحافظ الإمام الجوال… تذکره الحفاظ طبقات الحفاظ للذهبی، جلد: 3 صفحه: 178
- ↑ مرآت الجنان، ج 3، ص 16.
- ↑ تذکرة الحفّاظ: ج ۳ ص۱۰۶۵، ۱۰۶۶. العِبَر فی خبر من غَبَر: حوادث سال ۴۰۷. مرآة الجنان: حوادث سال ۴۰۷. طبقات الحفّاظ: ص۴۱۵.
- ↑ حافظ، من أهل شیراز. قام برحلة واسعة، وصنف کتاب ألقاب الرجال. الأعلام، الزرکلی، خیر الدین، جلد: 1 صفحه: 146
- ↑ چکیده عبقات الانوار (حدیث غدیر): ص ۴۴۶. غدیر در قرآن: ج ۱ ص ۸۷.
- ↑ مائده/۶۷.
- ↑ برای شرح حال ابن شهرآشوب ر.ک. الوافی بالوَفَیات: ج ۴ ص ۱۶۴ (در این کتاب، به راستگویی او تصریح شده است). البلغة فی تراجم ائمة النحو و اللغة/۲۴۰. بُغیَة الوُعاة فی طبقات اللغویّین و النُحاة فی تراجم اللغویّین و النحاة: ج ۱ ص ۱۸۱.
- ↑ بحار الانوار: ج ۳۷ ص ۱۵۵، به نقل از: مناقب ابن شهرآشوب. نفحات الازهار: ج ۸ ص۱۹۵–۲۵۷.